Thánh Vinhsơn Phạm Văn Dương là một gương sáng về lòng trung thành với Chúa và trách nhiệm công dân. Ngài sinh năm 1821 tại xứ Kẻ Mèn, tỉnh Thái Bình. Là một giáo dân đạo đức, ngài lập gia đình, sinh được ba người con và luôn nỗ lực giáo dục con cái sống đúng với đức tin. Bên cạnh nghề nông canh tác ruộng nương, ngài còn đảm nhận vai trò thu thuế trong làng.
Biến cố lớn xảy ra sau khi vua Tự Đức ban hành chiếu chỉ Phân sáp vào tháng 8 năm 1861. Cuối tháng 9 cùng năm, ông Phạm Văn Dương cùng nhiều tín hữu khác bị bắt và buộc phải phân sáp vào làng Mỹ Nhuệ. Suốt chín tháng chịu đựng nhục hình, ngài vẫn kiên quyết không bước qua Thánh Giá.
Tại công đường, quan quân tra hỏi: “Là người làm việc thu thuế cho triều đình, mi phải làm gương tuân lệnh vua mà từ bỏ đạo Giatô mới phải, tại sao lại ngoan cố, chống lại lệnh triều đình?”
Với sự bình tĩnh và dũng cảm, ngài đáp: “Thưa quan, tôi luôn tuân phục lệnh vua quan trong những điều phải lẽ, còn việc bắt tôi phải từ bỏ việc thờ phượng Thiên Chúa của tôi thì tôi không thể vâng lệnh vua mà chối bỏ Chúa tôi được”.
Ngày 06/06/1862, thánh nhân lãnh án thiêu sinh. Thi hài ngài được các tín hữu an táng ngay tại nơi tử đạo, sau đó được cải táng về Nhà thờ Thánh Vinh Sơn, xứ Kẻ Mèn.
Đức hy sinh của ngài được Giáo hội vinh danh khi được nâng lên hàng Chân Phước ngày 29/04/1951 và tôn phong Hiển Thánh ngày 19/06/1988.
Nội dung về vị thánh trong bài viết này được tóm lược và diễn giải từ cuốn sách “Hạnh Các Thánh Tử Đạo Việt Nam” (Hội đồng Giám mục Việt Nam, do Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Khảm chủ biên, Nhà xuất bản Tôn Giáo, 2018). Bài viết này không phải là bản sao chép nguyên văn mà là sự tái trình bày dựa trên nguồn tài liệu gốc.