Thánh Simon Phan Đắc Hòa
Trùm họ và Lang y (1787 – 1840)
Ngày tử đạo: 12 tháng 12

“Chúng ta có sống là sống cho Chúa, mà có chết cũng là chết cho Chúa.” (Rm 14,8)

Thánh Simon Phan Đắc Hòa sinh năm 1774 tại làng Mai Vĩnh, xã Mông Thôn, tỉnh Thừa Thiên. Cha mẹ ngài (ông Thục và bà Đáo) không theo đạo Công giáo. Ngài được lãnh nhận Bí tích Thánh tẩy năm 12 tuổi và chọn tên thánh là Simon.

Từ nhỏ, Simon Hòa đã nổi bật nhờ sự thông minh và chăm chỉ. Ngài học chữ Nho, rồi phụ giúp các linh mục. Vì phẩm chất đạo đức và khôn ngoan, ngài được chọn vào chủng viện để học tiếng Latinh. Tuy nhiên, do trở ngại từ phía gia đình, ngài không thể tiến lên chức thánh. Vâng theo lời khuyên của cha bề trên, ngài trở về nhà với lòng khiêm nhường và tạ ơn Chúa.

Sau đó, ngài học nghề thuốc Đông y, lập gia đình với một người phụ nữ đạo đức tại làng Nhu Lý. Gia đình ngài có 12 người con, sống thuận hòa và sốt sắng. Vì đời sống gương mẫu, ngài được các linh mục đặt làm trùm họ.

Là một lang y tài giỏi, tiếng lành đồn xa, ngài thường chữa bệnh miễn phí cho người nghèo. Ngài cũng hết lòng chăm lo đời sống đức tin cho giáo hữu: nhắc nhở người nguội lạnh, ngăn cản thói mê cờ bạc, rượu chè.

Nhà ngài từng là nơi ẩn náu cho Đức cha Cuenot – Thể, thừa sai Jaccard – Phan và Đức cha De la Motte – Y. Ngày 13.4.1840, khi đang đưa Đức cha De la Motte – Y đến làng Hòa Ninh, thuyền của ngài bị quan quân phát hiện. Ngài và Đức cha bị bắt, giải qua huyện Dương Xuân, sau đó giam hai tháng tại Quảng Trị, rồi chuyển về Huế.

Tại công đường Quảng Trị, trước mặt quan án, ngài vẫn kiên vững tuyên xưng đức tin. Ngày 12.12.1840, tại pháp trường Chợ An Hòa (gần họ Đốc Sơ), ngài nhận Bí tích Giải tội từ tay cha Ngôn – đang đứng lẫn trong đám đông – rồi quỳ trên chiếc chiếu và tấm mền trắng do giáo dân dọn sẵn, bình tĩnh chịu tử đạo.

Ngài được Đức Thánh Cha Lêô XIII tuyên phong Chân phước ngày 27.5.1900 và được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II tôn phong Hiển thánh ngày 19.6.1988.