Thánh Étienne Théodore Cuenot sinh ngày 8 tháng 2 năm 1802 tại làng Le Bélieu, Giáo phận Besançon, nước Pháp. Sau Cách mạng Pháp 1789, nhà thờ địa phương bị đóng cửa, cậu được cha mẹ đưa đi rửa tội trong một vựa lúa gần nhà.

Gia đình từng khá giả, nhưng vì chiến tranh, mất mùa và dịch bệnh, hoàn cảnh kinh tế suy giảm. Mùa đông năm 1816, cậu phải nghỉ học. Trước tình cảnh ấy, người mẹ đã lấy chiếc áo cưới của mình nhờ thợ may sửa lại thành áo choàng cho con. Étienne hứa: “Ngày nào làm linh mục, con sẽ may đền mẹ một áo đẹp như thế này.”

Ngày 23 tháng 7 năm 1817, cậu vào Chủng viện Hội Thừa Sai Paris và được thụ phong linh mục ngày 24 tháng 9 năm 1825.

Năm 1828, ngài xuống tàu tại Bordeaux, đến Ma Cao, rồi sang Đàng Ngoài. Sau 83 ngày bộ hành, ngài đến Đàng Trong, học tiếng Việt tại Chủng viện Lái Thiêu và nhận tên Việt là Trí.

Bốn năm đầu truyền giáo, ngài bị bệnh lao hành hạ gần chết. Khi tình hình cấm đạo căng thẳng năm 1833, ngài phải lánh nạn sang Xiêm rồi Hạ Châu (Singapore). Ngày 3 tháng 5 năm 1835, tại Penang, ngài được Đức cha Jean Taberd – Từ tấn phong Giám mục phó Giáo phận Đàng Trong.

Sau đó, ngài trở lại Đàng Trong, đổi tên thành Thể, ẩn trú tại An Ngãi (Quảng Nam), rồi chuyển đến họ đạo Gò Thị.

Làm Chủ Chăn, ngài thấy nhu cầu mục vụ quá lớn nên đã triệu tập Công Đồng Gò Thị vào tháng 8 năm 1841 để quy định đời sống bí tích, đào tạo hàng giáo sĩ bản quốc và khuyến khích gửi chủng sinh sang Chủng viện Penang.

Ngài đề nghị chia Giáo phận Đàng Trong thành hai: Tây Đàng Trong (Sài Gòn) và Đông Đàng Trong (Quy Nhơn); năm 1850, lại xin tách thêm Giáo phận Bắc Đàng Trong (Huế), giao cho Đức cha François Pellerin – Phan coi sóc.

Năm 1854, khi bách hại lan rộng, ngài quyết ở lại, nhưng khuyên các linh mục và chủng sinh rút về miền Nam để giữ tương lai cho Giáo hội. Trong thư gửi về Paris, ngài viết: “Những nguy hiểm tôi trải qua trong năm 1854 còn hơn tất cả những gì tôi đã chịu trong 22 năm bách hại.”

Chúa nhật, 27 tháng 10 năm 1861, sau khi dâng lễ tại nhà bà Maria Mađalêna Huỳnh Thị Lưu ở Gò Bồi, quan quân vây làng. Đức cha cùng hai thầy Tuyên và Nghiêm trốn xuống hầm, nhưng vì còn đồ lễ trên bàn, quân lính nghi ngờ, tra tấn mọi người – trong đó bà Lưu bị đánh 17 roi.

Sau hai ngày một đêm dưới hầm, khát nước và thấy người dân bị liên lụy, Đức cha quyết định ra đầu thú. Ngài bị trói, nhốt vào cũi, giải về Bình Định cùng hai thầy và bà Lưu.

Ngày 14 tháng 11 năm 1861, ngài qua đời trong tù vì bệnh tật, dưới triều vua Tự Đức. Án lệnh triều đình Huế ghi rõ: “Tên Thể… đã chết trong tù vì bệnh tật. Dù sao xác cũng phải buông sông.”

Quan trấn thi hành lệnh: đào mộ, cho thi hài còn nguyên vẹn vào thúng, thả xuống sông gần làng Phong.

Đức cha Étienne Théodore Cuenot – Thể được phong Chân phước ngày 2 tháng 5 năm 1909 và được tôn phong Hiển thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988.