Thánh Phêrô Hoàng Khanh sinh năm 1780 tại Hoa Duệ, tỉnh Nghệ An, trong một gia đình sống nhân đức và làm nghề buôn bán. Gia đình sau đó dời về làng Lương Khế, phủ Anh Sơn, huyện Thanh Chương, cùng tỉnh.
Năm 22 tuổi, ngài ao ước dâng mình cho Chúa, xin làm thầy giảng và phụ giúp cha già Đạc tại nhà xứ. Sau đó, thầy Khanh vào chủng viện để chuẩn bị chịu chức linh mục và được thụ phong khoảng năm 1820.
Làm linh mục, cha Khanh nổi tiếng sốt sắng, hết lòng thương yêu giáo dân và thường xuyên giúp đỡ người nghèo khó trong các xứ đạo Trại Lê, Thuận Nghĩa, Thọ Kỳ, Làng Truông và Ngàn Sâu. Ngài đặc biệt quan tâm đến việc vun trồng ơn gọi tu trì, tìm thầy dạy chữ Nho và tiếng Latinh cho các chú. Tám người con thiêng liêng của ngài đã trở thành linh mục, phục vụ Giáo hội.
Ngày 29 tháng 1 năm 1842, đang ở Ngàn Sâu, cha nhận thư mời của cha Chính Masson-Nghiêm nên xuống thuyền ra Nhà Chung Xã Đoài. Trên đường về, thuyền của ngài bị chặn lại khám xét. Thấy ngài phương phi, đẹp lão, lại mang theo sách kinh, dầu thánh, dây các phép…, cai đội hỏi ngài là thầy thuốc hay làm nghề gì. Cha Khanh thẳng thắn đáp: “Tôi là đạo trưởng”. Lập tức, ngài bị đóng gông và giam cầm.
Trong ngục, các quan cảm mến cha, muốn cứu ngài nên khuyên khai là thầy lang. Nhưng cha từ chối: “Bảo tôi khai xưng tôi là thầy thuốc, đến sau có ai cho lên làm đạo trưởng thì còn ai nghe nữa?”.
Dù bị giam, mang gông xiềng ngày đêm, thậm chí bị cùm chân ban đêm, cha vẫn kiên trì cầu nguyện và nhân từ giúp đỡ bạn tù. Ngài bốc thuốc chữa khỏi nhiều bệnh trầm trọng, khiến quan lại, cai đội và lính tráng đều tin tưởng, truyền tụng rằng “thang thuốc cụ đạo thì hiệu nghiệm lắm”.
Án xử trảm được thi hành ngày 12 tháng 7 năm 1842 tại Hà Tĩnh, dưới triều vua Thiệu Trị. Cha bị giải ra pháp trường Cồn Cổ, phía cửa hậu. Một tiếng chiêng vang lên, lý hình chém đứt đầu ngài. Thi hài vị chứng nhân đức tin – linh mục Phêrô Hoàng Khanh – được đưa về họ đạo Kẻ Gốm và an táng tại nền nhà thờ cũ.
Ngài được Đức Thánh Cha Piô X tôn lên bậc Chân phước ngày 2 tháng 5 năm 1909 và được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II tôn phong Hiển thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988.
Thánh Phêrô Hoàng Khanh: Vị linh mục tử đạo vì trung thành với danh phận “đạo trưởng” - Các Thánh Tử Vì Đạo tại Việt Nam
Giáo hội Công giáo Rôma Cập nhật: 17 Tháng 1, 2026
Thánh Phêrô Hoàng Khanh, linh mục tử đạo năm 1842, kiên trung từ chối giả làm thầy thuốc để giữ trọn danh phận mục tử. Ngài được phong thánh năm 1988.
