Thánh Phaolô Nguyễn Văn Mỹ sinh năm 1798 tại làng Kẻ Non (còn gọi là Sơn Nga), huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam, trong một gia đình công giáo đạo hạnh. Khi còn nhỏ, cậu mang tên sổ bộ là Nguyễn Văn Hựu và tên thường gọi ở nhà là Hào.
Năm 15 tuổi, cậu được vào ở nhà xứ và được Đức cha đặt tên là Mỹ. Hai năm sau, cha Luật từ xứ Kẻ Đầm xin đưa chú Mỹ về để học hỏi và giúp việc trong nhà xứ. Cậu ở với cha Luật khoảng bốn năm, rồi vào tiểu chủng viện Vĩnh Trị học tiếng Latinh. Sau đó, cậu trở về giúp cha Nghiêm – một linh mục thừa sai – và tiếp tục làm việc tại nhà chung cho đến khi Đức cha cử lên xứ Bầu Nọ hỗ trợ cha Phan và cha Tân, hai linh mục thừa sai khác.
Những người quen biết thầy Mỹ đều quý mến và kính trọng vì thầy siêng năng, chu toàn bổn phận theo bậc sống của mình: giúp giáo dân lãnh nhận các bí tích, khuyên nhủ người có tội ăn năn trở lại, và dẫn dắt những người ngoại đạo nhận biết cùng theo đạo Thánh Đức Chúa Trời.
Khi quan quân vây làng Bầu Nọ nhằm bắt cha Tân, họ đã bắt giữ thầy Mỹ cùng thầy Đường và chú Truật. Ngày 18 tháng 12 năm 1838, thầy Phaolô Nguyễn Văn Mỹ bị xử giảo. Sau khi hành hình, quan cho phép giáo hữu an táng thi hài. Tuy nhiên, khi quân lính rút đi, các tín hữu đã đưa xác thầy về làng Kẻ Máy, Cao Mại. Vài năm sau, hài cốt thầy được đưa trở về quê nhà Kẻ Non.
Thầy giảng Phaolô Nguyễn Văn Mỹ được Đức Thánh Cha Lêô XIII suy tôn lên hàng chân phước ngày 27 tháng 5 năm 1900 và được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II tôn phong hiển thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988.