Thánh Martinô Trần Ngọc Thọ sinh năm 1787 tại làng Kẻ Báng, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Tên thật của ông là Nho, còn tên Thọ là tên của người con thứ chín trong gia đình.
Làm nghề thu thuế, ông nổi tiếng là người thanh liêm, không nhận hối lộ hay quỵ lụy cấp trên. Song song với công việc, ông còn tần tảo làm ruộng, ươm tơ, nuôi tằm. Số tiền kiếm thêm được, ông dùng để giúp đỡ người nghèo và đóng góp cho những công việc chung của làng, xứ. Ông thường khuyên các con: "Sống công bằng chưa đủ, phải có bác ái nữa".
Vào thời vua Minh Mạng, khi lệnh cấm đạo được thi hành gắt gao, gia đình ông vẫn kiên trung sống đạo, bí mật đón tiếp linh mục, thầy giảng và giữ gìn ảnh tượng thánh trong nhà. Trước lệnh triệt phá nhà thờ, nhà nguyện, ông Thọ đã dũng cảm đứng ra nhận nhà xứ Kẻ Báng, đưa cả gia đình và nông cụ vào sống trong đó để bảo vệ khỏi bị phá hủy.
Sau khi đi viếng xác hai vị tử đạo là chánh trương Nguyễn Tiến Đích và lý trưởng Nguyễn Huy Mỹ, ông đã ân cần dặn dò con cái: "Nếu Chúa cho Cha theo chân hai đấng ấy, các con hãy vui lòng. Phần các con, nếu bị bắt, các con hãy can đảm giữ vững đức tin".
Ngày 30-5-1840, tại đình làng Kẻ Báng, ông Thọ bị bắt vì tội chứa chấp đạo trưởng. Tại sân đình, dưới bóng cây đa, ông đã được gặp lại các cha Tạ Đức Thịnh, Nguyễn Ngân, Nguyễn Đình Nghi và ông Trần Ngọc Cỏn. Cả năm vị cùng với hai mươi giáo hữu khác bị đóng gông và áp giải về trại giam Nam Định.
Ngày 08 tháng 11 năm 1840, thánh Martinô Trần Ngọc Thọ cùng với thánh Gioan Baotixita Trần Ngọc Cỏn đã chịu án xử trảm tại pháp trường Bảy Mẫu dưới triều vua Minh Mạng. Thi hài của hai vị được đưa về an táng tại giáo xứ Kẻ Báng.
Ngày 27-5-1900, chứng nhân đức tin Martinô Trần Ngọc Thọ được nâng lên hàng chân phước và được tôn phong hiển thánh vào ngày 19-6-1988.
Giáo hội Công giáo Rôma Cập nhật: 14 Tháng 2, 2026
Câu chuyện về Thánh Martinô Trần Ngọc Thọ (1787-1840), người nông dân sống công bằng, giàu lòng bác ái và đã anh dũng tử vì đạo dưới triều vua Minh Mạng.
