"Phúc tử vì đạo tôi ước ao đã lâu, mà bây giờ đã gần được thì lấy làm mừng rỡ lắm." Câu nói ấy được cất lên từ một cụ già 84 tuổi khi bị bắt giam, và đó cũng là lời khẳng định cho một đời đức tin kiên trung của thánh Luca Vũ Bá Loan.
Thánh nhân sinh năm 1756 tại Trại Bút, xứ Bái Vàng (nay thuộc xứ Bút Đông, xã Châu Giang, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam). Ngay từ nhỏ, cậu bé Luca Loan đã sớm được vào nhà xứ và lãnh nhận chức linh mục vào thời nhà Tây Sơn.
Suốt đời mình, cha Luca Loan sống đạo đức và khôn ngoan đến nỗi Đức giám mục Khiêm đã từng nhận xét: "Trong các linh mục An Nam từ trước về đây chẳng có linh mục nào bằng người." Không chỉ giảng dạy giáo dân bằng lời nói, người còn sống mẫu mực để con chiên noi theo. Năm 1829, dù đã cao niên, cha vẫn tận tình coi sóc xứ Kẻ Sở, chu toàn mọi bổn phận của người mục tử.
Biến cố xảy đến khi hai tên thủ kho là Cang và Kiếng, vì phạm tội thâm lạm công quỹ, muốn lập công chuộc tội. Ngày 6 tháng 12 năm 1840, tên Đô Cang đã bắt cha Luca Loan và giải nộp cho quan tỉnh Hà Nội. Khi quan đưa thập giá ra dụ dỗ, mong cha bước qua để được tha, vị linh mục già chỉ điềm nhiên đáp: "Tôi già thế này mà ham sống, sợ chết sao? Tôi là đạo trưởng mà quan bảo bước qua thập giá sao được."
Trong ngục, khi giáo dân đến thăm, cha an ủi họ bằng niềm vui được gần kề phúc tử đạo mà mình hằng ao ước. Vua phê chuẩn án, và sáng ngày 5 tháng 6 năm 1840, linh mục Luca Vũ Bá Loan bị xử trảm tại cửa ô Cầu Giấy – nơi trước đó các linh mục Dũng Lạc và linh mục Thi đã chịu án. Quan cho phép giáo dân lấy xác đem đi bất cứ đâu, và các tín hữu Kẻ Chuôn, Chân Sơn, Kẻ Sét đã chuẩn bị sẵn võng để đưa ngài về an táng.
Ngày 27 tháng 5 năm 1900, cha Luca Vũ Bá Loan được nâng lên bậc chân phước, và ngày 19 tháng 6 năm 1988, ngài chính thức được tôn phong hiển thánh.
Giáo hội Công giáo Rôma Cập nhật: 17 Tháng 2, 2026
Hành trình từ linh mục mẫu mực đến phúc tử đạo của thánh Luca Vũ Bá Loan, vị mục tử đã khẳng khái nói với quan: "Tôi già thế này mà ham sống, sợ chết sao?" trước khi chịu án chém năm 1840.
