Ít ai biết rằng, thuở nhỏ, cậu bé Giuse Nguyễn Văn Lựu cũng từng ham vui. Nhưng khi trưởng thành, ông đã thay đổi, trở thành một người đàn ông điềm đạm, từ tốn và là chỗ dựa tinh thần cho biết bao người.

Sinh năm 1790 trong một gia đình đạo đức tại họ Cái Nhum (Vĩnh Long), năm lên mười, ông theo cha mẹ vào vùng đất mới Mặc Bắc lập nghiệp. Lập gia đình và có bảy người con, ông Lựu sống chu toàn bổn phận, được tín nhiệm bầu làm trùm trưởng họ Mặc Bắc. Nhờ tính khoan dung, ông có biệt tài hòa giải những xích mích trong làng, ngoài họ. Đặc biệt, ông thường xuyên tìm cách che chở, lo chỗ ẩn náu an toàn cho các thừa sai và linh mục mỗi khi có lệnh bắt đạo.

Tháng Ba năm 1851, vua Tự Đức ban chiếu chỉ cấm đạo gắt gao hơn. Vài kẻ xấu trong họ muốn hưởng tiền thưởng đã tố cáo lên quan tỉnh rằng họ Mặc Bắc dung chứa đạo trưởng.

Đêm 26 tháng 2 năm 1853, quân lính ập vào nhà ông trùm. Dù bị tra tấn dã man, vợ chồng ông vẫn một mực không khai nơi ẩn náu của các linh mục. Lúc đó, cha Philipphê Phan Văn Minh đang ẩn mình trong một chiếc rương, chứng kiến cảnh con cái đau khổ vì mình, ngài đã tự ra trình diện. Tất cả mọi người trong nhà đều bị giải về tỉnh Vĩnh Long.

Trong ngục tù, ngày qua ngày, ông trùm già phải chịu đủ mọi cực hình: tra tấn, dụ dỗ, dọa nạt. Nhưng tất cả đều không lay chuyển được lòng tin của ông vào Chúa. Vì tuổi cao sức yếu, lại thêm bệnh tật, ông Giuse Nguyễn Văn Lựu đã trút hơi thở cuối cùng trong đêm ngày 2 tháng 5 năm 1854.

Thi hài ông được đưa về an táng trong nền nhà thờ cũ của họ Mặc Bắc – nơi vừa bị triệt hạ. Gần 150 năm sau, vào ngày 19 tháng 6 năm 1988, ông trùm khiêm nhường ấy được tôn phong lên bậc hiển thánh.