Thánh Giuse Nguyễn Duy Tuân sinh năm 1811 tại họ Trần Xá, xứ Cao Xá, tỉnh Hưng Yên. Lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo nhưng đạo đức, ngay từ khi còn nhỏ, cậu bé Tuân đã sớm cảm nhận ơn gọi dâng hiến. Sau khi xưng tội rước lễ lần đầu, cậu từ giã gia đình để bước vào đời tu.

Cậu vào chủng viện, miệt mài học tập và được thụ phong linh mục năm 1857. Chịu ảnh hưởng sâu đậm linh đạo Đa Minh, cha Giuse xin gia nhập dòng và khấn trọng thể năm 1858, lấy tên dòng là Hoan.

Giữa bối cảnh bách hại tàn khốc dưới triều vua Tự Đức, cha Tuân được chỉ định coi sóc mục vụ tại xứ đạo Ngọc Đồng. Cha phải sống lẩn trốn, âm thầm phục vụ, khi ẩn khi hiện để chăm sóc phần hồn cho đoàn chiên đang bị đe dọa và phân tán.

Mùa xuân năm 1861, một cụ già yếu liệt giường nhờ con trai đi rước cha Tuân đến xức dầu. Nhưng người con trai ấy vì tham tiền thưởng đã phản bội, lên quan huyện tố giác nơi ẩn trốn của cha. Quan liền điều binh lính vây làng, bắt được cha và giải về ngục thất Hưng Yên.

Tại công đường, quan thượng lúc mềm mỏng dụ dỗ, lúc tra tấn dã man, ép cha phải chối đạo và bước qua Thập giá. Nhưng vị linh mục vẫn một mực kiên trung: "Đây không phải là một thứ tà đạo như quan nói. Đạo dạy chúng tôi thờ kính Thiên Chúa, là Đấng tạo dựng trời đất cùng muôn vật trong vũ trụ". Trong ngục tù, dù bị hành hạ, cha vẫn không ngừng rao giảng đạo lành, an ủi và ban các bí tích cho giáo hữu tìm đến thăm viếng. Cha hân hoan chờ đón hồng phúc tử đạo.

Ngày 29 tháng 4 năm 1861, bản án trảm quyết được vua Tự Đức phê chuẩn. Linh mục Giuse Nguyễn Duy Tuân đã anh dũng chịu chém tại pháp trường Hưng Yên.

Ngài được tôn phong chân phước ngày 29-4-1951 và được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II suy tôn hiển thánh ngày 19-6-1988.