Thánh Nicôla Bùi Đức Thể sinh năm 1792 tại làng Kiên Trung, phủ Xuân Trường, tỉnh Nam Định (nay thuộc giáo xứ Trung Thành, Giáo phận Bùi Chu). Năm 47 tuổi, ông gia nhập binh đội nhưng chỉ sau một tháng thì bị bắt vì xưng mình là người Công giáo.

Mùa thu năm 1837, theo lệnh vua Minh Mạng, quan tổng đốc cho mở hai cánh cửa: bên phải có Thánh Giá để ai chối đạo bằng cách đạp lên thì được về; bên trái đặt gông cùm dành cho người không chối. Hầu hết binh lính chọn cửa phải, nhưng Nicôla Bùi Đức Thể cùng 14 người khác can đảm bước vào cửa trái và bị tống giam.

Sau tám tháng tù, dù bị tra tấn, ông vẫn trung kiên. Tuy nhiên, trước lời dụ ngọt của quan, ông cùng hai người bạn là Đinh Văn Đạt và Phan Viết Huy đã yếu lòng, nhận 10 quan tiền để bỏ đạo.

Ngay sau đó, lương tâm các ông cắn rứt. Nhờ cầu nguyện và được sự hướng dẫn của cha Tuyên và cha Năng, ông Bùi Đức Thể cùng ông Phan Viết Huy quyết tâm đền tội. Hai ông đi bộ suốt hai mươi ngày về kinh, đón đường vua Minh Mạng để dâng sớ tái tuyên xưng đức tin. Vua nổi giận, hạ lệnh bắt giam.

Hai vị đã anh dũng đón nhận bản án lăng trì. Vào ngày 13/6/1839, họ bị xử tử tại cửa biển Thuận An, Huế.

Thánh Nicôla Bùi Đức Thể được tôn phong chân phước ngày 27/5/1900 và được tuyên thánh ngày 19/6/1988.