“Tôi sẵn sàng chấp nhận mọi cực hình, thậm chí cả cái chết đau đớn nhất, hơn là vi phạm một lỗi dù rất nhỏ trong đạo tôi thờ.”
Đó là lời khắc tâm của Thánh Luca Phạm Trọng Thìn, vị chánh tổng sinh năm 1820 tại làng Quần Cống, xã Trà Lũ, tỉnh Nam Định (nay thuộc giáo xứ Quần Cống, Giáo phận Bùi Chu). Ngài xuất thân trong gia đình khá giả, học hành đỗ đạt, giữ chức chánh tổng khi ngoài 30 tuổi.
Nhưng thời gian đầu, ông Thìn giao thiệp rộng, sống bê tha, nguội lạnh việc đạo. Nhờ lời nhắn nhủ của thân phụ và cha giải tội, ông thành tâm sám hối. Ông can đảm từ bỏ vợ lẽ, trở lại nếp sống đạo đức, ân cần chăm sóc con cái và nhiệt thành hoạt động tông đồ trong chức vụ cai tổng. Nhờ vậy, ông có uy tín cao trong các việc làng, việc nước.
Năm 1858, quân Pháp và Tây Ban Nha đe dọa dân Việt tại Đà Nẵng, vua Tự Đức phẫn nộ ra lệnh cho quan quân triệt để thi hành lệnh cấm đạo. Được Đức cha Sampedro - Xuyên ủy thác, ông cùng với ông cai Tả trực tiếp đến gặp quan tổng đốc Nam Định để xin nương tay cho người tín hữu và hứa kêu gọi dân chúng trung thành với vua.
Tuy nhiên, một tín hữu Cao Xá bất mãn với các quan địa phương đã xách động dân chúng làm loạn. Quan tổng đốc nổi giận ra lệnh bắt hai ông (cai Thìn và cai Tả) và kết tội lừa dối.
Tại công đường, dù nhiều lần bị tra tấn, dụ dỗ bước qua thập tự để được tha, nhưng cùng với thân phụ là Cụ Án Khảm, ông cai Thìn vẫn một lòng trung tín, chấp nhận bị hành hạ vì đức tin. Khi quan yêu cầu viết suy nghĩ lên giấy, ông đã viết câu nói trên. Trước thái độ cương quyết, các quan làm án tử hình gửi về kinh đô Huế.
Chứng nhân đức tin Luca Phạm Trọng Thìn chịu bản án xử giảo ngày 13-01-1859 tại pháp trường Bảy Mẫu, trước sự chứng kiến của vợ và các con. Các tín hữu kính cẩn rước thi hài của ngài về an táng tại nhà thờ Quần Cống.
Ông được suy tôn lên hàng chân phước ngày 29-4-1951 và được tôn phong hiển thánh ngày 19-6-1988.
Nội dung về vị thánh trong bài viết này được tóm lược và diễn giải từ cuốn sách “Hạnh Các Thánh Tử Đạo Việt Nam” (Hội đồng Giám mục Việt Nam, do Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Khảm chủ biên, Nhà xuất bản Tôn Giáo, 2018). Bài viết này không phải là bản sao chép nguyên văn mà là sự tái trình bày dựa trên nguồn tài liệu gốc.