Sinh ngày 17 tháng 8 năm 1803 trong một gia đình nghèo tại Giáo phận Besançon (nước Pháp), chàng thanh niên Joseph Marchand sớm cảm nhận ơn gọi dâng hiến. Năm 1826, ngài gia nhập Đại chủng viện Besançon. Chỉ hai năm sau, thầy Marchand xin chuyển sang Hội Thừa Sai Paris và được thụ phong linh mục vào ngày 4 tháng 4 năm 1829.
Ngay trong ngày lãnh nhận thánh chức, tân linh mục đã viết thư về gia đình với tâm tình dứt khoát: “Kính thưa cha mẹ, con không còn hy vọng gặp lại gia đình ở trần gian, vì con đã bước chân lên đường truyền giáo. Xin Chúa cho con được ơn không bao giờ trông lại đàng sau”.
Đến Nam Kỳ năm 1830, cha Marchand học tiếng Việt, lấy tên Việt là Du và bắt đầu chăm sóc mục vụ cho các tín hữu Việt Nam tại Phnom-Pênh. Sau đó, ngài chuyển về phụ trách nhóm chủng sinh tại Lái Thiêu cùng 25 giáo họ với khoảng 7.000 tín hữu.
Sau chiếu chỉ cấm đạo của vua Minh Mạng ngày 6 tháng 1 năm 1833, Đức cha Tabert (Từ), cha Cuenot (Thể) cùng các thừa sai dẫn chủng sinh trốn qua Thái Lan. Chỉ một mình cha Du nhất quyết ở lại, ẩn tránh tại miền Lục tỉnh, phục vụ các họ Cái Nhum, Cái Mơn, Bãi Xan, Giồng Rùm và trú ngụ tại Mặc Bắc, Vĩnh Long.
Ngày 6 tháng 7 năm 1833, Lê Văn Khôi – con nuôi của Tả quân Lê Văn Duyệt – đã nổi loạn chống lại triều đình, lấy cớ phò cháu đích tôn của vua Gia Long. Sau khi chiếm thành Gia Định và miền Lục tỉnh, ông ta tìm cách lôi kéo người Công giáo bằng cách hứa hẹn bãi bỏ lệnh cấm đạo. Lê Văn Khôi cho mời cha Du về thành, nhưng ngài kiên quyết từ chối. Mãi sau này, vì sợ ông sẽ làm hại đến các giáo hữu, cha Du mới đành về giáo xứ Chợ Quán, ngoại ô thành Gia Định.
Khi quân triều đình bao vây thành, Lê Văn Khôi ép cha Marchand – Du vào trong thành và yêu cầu ngài ký thư kêu gọi dân chúng cùng tín hữu nổi dậy chống nhà vua. Nhưng cha Du khẳng khái đáp: “Tôi chỉ biết việc đạo, còn nghề đánh trận, tôi không rành”. Trước sự ép buộc, ngài đã ném tất cả thư từ vào lửa.
Sau hai năm, thành Gia Định thất thủ, cha Du bị bắt, bị đánh đập và bị nhốt trong chiếc cũi nhỏ khiến ngài phải ngồi khom lưng suốt ngày đêm. Ngày 15 tháng 10 năm 1835, cùng với bốn tử tù, ngài bị áp giải về kinh đô Huế. Dù bị tra tấn nhiều lần bằng kìm sắt nung đỏ, cha Du vẫn cương quyết không nhận tội trợ giúp Lê Văn Khôi nổi loạn, chỉ khẳng định: “Tôi chỉ lo giảng đạo, cầu nguyện cùng Chúa và làm lễ thôi”.
Vua Minh Mạng kết tội ngài là “Tây dương đạo trưởng” và “phò tá Lê Văn Khôi làm phản”. Hình phạt bá đao được thi hành vào ngày 30 tháng 11 năm 1835. Thi hài của cha sau đó bị ném xuống biển, không ai giữ được một di tích nào của vị thánh.
Linh mục Joseph Marchand – Du được nâng lên hàng chân phước ngày 27 tháng 5 năm 1900 và được tôn phong hiển thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988.
Giáo hội Công giáo Rôma Cập nhật: 21 Tháng 3, 2026
Linh mục Joseph Marchand (cha Du) đến truyền giáo tại Nam Kỳ năm 1830, từ chối tham gia cuộc nổi dậy của Lê Văn Khôi, chịu tra tấn và tử đạo ngày 30-11-1835. Ngài được phong hiển thánh năm 1988.
