Đối với các thừa sai tại Địa phận Tây Đàng Ngoài thế kỷ 19, cái chết luôn hiện hữu như một “cơ duyên” để sống trọn vẹn ơn gọi. Và với cha Jean Louis Bonnard – người có tên Việt là Hương – thì điều đó lại càng đặc biệt hơn, bởi ngài không chỉ đón nhận nó mà còn khát khao được như vậy.
Sinh năm 1824 tại một làng thuộc thành Lyon (nước Pháp), năm 22 tuổi, chàng thanh niên trẻ vào Chủng viện Mission Étrangère de Paris (MEP – Hội Thừa Sai Paris) để rồi sau đó trở thành linh mục thừa sai, nhận sứ vụ tại vùng đất Bắc kỳ xa xôi.
Tháng 5 năm 1850, dưới sự hướng dẫn của Đức cha Liêu, cha Hương được luyện tập tiếng Việt để có thể giảng đạo. Sau đó, ngài được sai coi sóc hai giáo xứ Kẻ Báng và Kẻ Trình. Đức cha Liêu từng nhận xét cha Hương là người đạo đức, hiền lành, biết vâng lời, thật thà và có lòng sốt sắng khiêm nhường.
Năm 1851, vua Tự Đức ban hành sắc chỉ cấm đạo. Trong khi nhiều linh mục đã bị bắt giam, cha Hương không hề run sợ. Trái lại, ngài ước ao mình cũng được “vinh dự” như các ngài. Mùa Chay năm 1852, ngài bị bắt cùng hai người giúi việc tại làng Bối Xuyên, ngay sau khi vừa dâng Thánh lễ. Sáng sớm hôm sau, quan huyện đưa những người bị bắt lên tỉnh Nam Định.
Tại tòa án, quan tra hỏi về tên tuổi, quê quán, đường đi sang An Nam và những nơi đã qua. Cha Hương đáp: “Tôi đi nhiều nơi nhớ chẳng hết, mà dù tôi có nhớ cũng chẳng nói làm gì.” Trước những lời đe dọa đánh đòn nếu không khai, ngài giữ vững thái độ: “Quan đánh thì cứ đánh, nhưng mà đừng có nghĩ tôi nói điều gì làm hại bổn đạo.” Quan lại giục ngài bước qua thập giá để tránh bị đánh và xử tử, ngài thẳng thắn đáp: “Tôi chẳng sợ đòn, cùng chẳng sợ chết, chẳng lẽ tôi sang giảng đạo bên An Nam mà tôi lại bước qua thập giá, cùng bỏ đạo, thì ra gương xấu cho các tín hữu.”
Trong những ngày cuối đời, cha Hương viết thư an ủi song thân. Ngài khuyên ông bà đừng phàn nàn vì con phải chết vì đạo, bởi các Thánh Tông đồ cùng muôn vàn người đã lấy máu mình chứng minh Đức Chúa Giêsu là đạo thật. Dù còn trẻ, ngài vẫn ao ước được phúc tử đạo và xin cha mẹ đừng khóc thương, hãy lấy các lẽ đạo mà an ủi lòng mình.
Ngày 1 tháng 5 năm 1852, lý hình chém đầu cha Hương. Đến nửa đêm, các quan cho vứt xác ngài xuống sông. Những người dân chài thấy thuyền quan đã về, liền vớt xác và đầu cha đem vào Vĩnh Trị. Hôm sau, Đức cha Liêu cho an táng xác cha Hương kín đáo trong vườn, chỉ với sự hiện diện của các linh mục và vài giáo dân.
Linh mục thừa sai Jean Louis Bonnard – Hương được suy tôn lên bậc Chân phước ngày 27 tháng 5 năm 1900 và được tôn phong Hiển thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988.
Giáo hội Công giáo Rôma Cập nhật: 24 Tháng 3, 2026
Tìm hiểu về chân dung Thánh Jean Louis Bonnard, linh mục thừa sai người Pháp đã tử đạo tại vùng Tây Đàng Ngoài. Câu chuyện về lòng can trường, khí phách trước tòa án và khát vọng tử đạo của ngài.
