Sinh năm 1805 tại làng Kẻ Báng, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định, thánh Gioan Baotixita Trần Ngọc Cỏn sống đạm bạc bằng nghề nông trong một gia đạo thuận hòa. Nhờ uy tín sau khi thành công trong vụ kiện tên lý trưởng lạm quyền chiếm đoạt tài sản của dân, ngài được dân làng tín nhiệm bầu làm lý trưởng.
Trong vai trò này, ngài vừa tận tâm với công việc chung, vừa nhiệt tâm phục vụ cộng đoàn Kitô hữu. Ngài từng lặn lội trong đêm mưa để tìm rước linh mục về giúp bệnh nhân hấp hối. Khi vua Minh Mạng ra lệnh truy nã các thừa sai, ngài còn thu xếp cho các giáo sĩ đến ẩn náu và chăm sóc thuốc thang cho các ngài.
Ngày 30-5-1840, nhận được mật báo, tổng đốc Trịnh Quang Khanh đích thân dẫn binh lính về vây làng Kẻ Báng. Sau hai ngày, ba linh mục người Việt cùng với ông Thọ và ông Cỏn bị bắt. Với tội danh chứa chấp đạo trưởng, lý trưởng Cỏn bị đóng gông giải về công đường Nam Định.
Trước sự cưỡng bách, hai ông bị đánh năm mươi roi, phơi nắng và giam đói khát. Khi bị khiêng ngang qua ảnh chuộc tội, hai ông co chân lên cao và la lớn: “Đạo tại tâm, quan lớn cưỡng bách mà lòng chúng tôi không thuận thì chẳng mắc tội gì!”. Quan nổi giận ra lệnh hành hạ. Khi hay tin án tử sắp đến, ngài đã xin lãnh nhận Bí tích Giải tội lần cuối.
Ngày 08-11-1840, tại pháp trường, ngài quỳ xuống cầu nguyện rồi đưa tay cho binh lính trói vào cọc và chịu tử đạo. Thi hài ngài được mai táng tại quê hương Kẻ Báng.
Lý trưởng Gioan Baotixita Trần Ngọc Cỏn được tôn phong chân phước ngày 27-5-1900 và được tôn phong hiển thánh ngày 19-6-1988.
Giáo hội Công giáo Rôma Cập nhật: 27 Tháng 3, 2026
Gioan Baotixita Trần Ngọc Cỏn, lý trưởng làng Kẻ Báng, đã anh dũng chịu tử đạo vào ngày 08-11-1840. Ông là tấm gương sáng về lòng trung kiên với đức tin giữa cơn bắt đạo thời vua Minh Mạng.
