“Nào anh em, hãy can đảm lên! Chúng ta chịu khổ hình vì Đức Kitô, nên chúng ta đón nhận đau khổ cách nhẫn nại. Chúng ta phải bền chí đến cùng, và nếu cần, sẵn sàng hi sinh mạng sống vì Chúa.”
Thánh Đaminh Trần Văn Toại sinh năm 1812 tại làng Đông Thành, tỉnh Thái Bình. Ngài lập gia đình và sinh sống bằng nghề đánh cá trên sông Nhị Bình, gần cửa Bà Lạt.
Dưới thời cấm đạo của vua Tự Đức, ngày 17-01-1860, ông Toại và ông Dũng bị bắt giải lên huyện Quỳnh Côi. Thấy ông Toại bệnh tật, đi lại khó khăn, binh lính đề nghị nộp một số tiền thì được tha. Vì muốn nêu gương sáng cho con cái sống đức tin và không muốn mất cơ hội làm chứng cho Chúa, ông nhất quyết từ chối lời đề nghị này. Ông xin quan cho phép đi xe đến huyện trình diện để cùng chịu chung số phận với các tín hữu cùng xứ đạo.
Suốt thời gian chín tháng bị giam trong ngục, nhiều lần bị dẫn đến công đường, bị hành hạ, bị ép buộc chà đạp Thánh Giá, hai ông Toại và Dũng vẫn khẳng khái tuyên xưng niềm tin vào đạo Chúa. Ông Toại sống âm thầm trong kinh nguyện và khích lệ các bạn tù đồng đạo. Các quan án nhận thấy không thể lay chuyển được hai ông nên đề nghị án thiêu sinh.
Ngày 05-6-1862, hai vị chứng nhân đức tin bị đưa đến dàn hỏa thiêu dựng ngay tại pháp trường Nam Định. Hai vị bước vào cũi tre và bị thiêu sống.
Thánh Ðaminh Trần Văn Toại được phong chân phước ngày 29-4-1951 và được tôn phong hiển thánh ngày 19-6-1988.
Nội dung về vị thánh trong bài viết này được tóm lược và diễn giải từ cuốn sách “Hạnh Các Thánh Tử Đạo Việt Nam” (Hội đồng Giám mục Việt Nam, do Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Khảm chủ biên, Nhà xuất bản Tôn Giáo, 2018). Bài viết này không phải là bản sao chép nguyên văn mà là sự tái trình bày dựa trên nguồn tài liệu gốc.