Nguồn Gốc Và Đời Sống Đạo Đức
Thánh Đaminh Nguyễn Văn Huyên sinh năm 1817 tại họ đạo Đông Thành. Thân phụ là ông Thiên và thân mẫu là bà Duyên, đều là những giáo dân đạo đức. Gia đình ngài sinh sống bằng nghề đánh cá trên dòng sông Nhị Bình, gần cửa Ba Lạt.
Cuộc Thử Thách Đức Tin
Tháng 6 năm 1861, vua Tự Đức ban hành chiếu chỉ "Phân sáp" nhắm vào người có đạo. Giáo hữu họ Đông Thành không ngoại lệ. Ông Huyên bị bắt giải lên huyện đường Quỳnh Côi và giam cầm tại ngục Tăng Già. Suốt 9 tháng chịu cảnh tra tấn, đói khát, ngài vẫn giữ vững lòng quả cảm và kiên cường.
Không chỉ bền bỉ cho chính mình, ông Huyên còn dùng đời sống gương mẫu để khuyên nhủ, động viên các bạn tù giữ vững đức tin và bền chí đến cùng. Tại công đường, khi bị ép buộc bỏ đạo và đạp lên Thánh Giá, ngài nhất quyết cự tuyệt. Thấy không thể lay chuyển đức tin của ông, quan chức lúc bấy giờ đã kết án thiêu sinh.
Giờ Phút Tử Đạo Vinh Quang
Sáng ngày 05 tháng 6 năm 1862, tại pháp trường Nam Định, trước sự chứng kiến của đông đảo dân chúng, vị chứng nhân đức tin bình thản bước vào cũi tre. Ngài đã anh dũng chịu án thiêu sống, hoàn tất cuộc tử đạo.
Khi ngọn lửa tắt lịm, quan giám sát cho phép thân nhân vào nhận linh hài. Các giáo hữu đã cung kính rước thi hài ngài về an táng tại nhà thờ Thánh Danh Chúa Giêsu, họ Đông Thành (thuộc Giáo phận Thái Bình ngày nay).
Tôn Phong Hiển Thánh
Ngư phủ Đaminh Nguyễn Văn Huyên được nâng lên bậc Chân Phước ngày 29 tháng 4 năm 1951. Sau đó, ngài chính thức được tôn phong Hiển Thánh vào ngày 19 tháng 6 năm 1988.
Nội dung về vị thánh trong bài viết này được tóm lược và diễn giải từ cuốn sách “Hạnh Các Thánh Tử Đạo Việt Nam” (Hội đồng Giám mục Việt Nam, do Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Khảm chủ biên, Nhà xuất bản Tôn Giáo, 2018). Bài viết này không phải là bản sao chép nguyên văn mà là sự tái trình bày dựa trên nguồn tài liệu gốc.