Thánh Đaminh Nguyễn Văn Hạnh: Chứng Nhân Đức Tin Bất Khuất
Thánh Đaminh Nguyễn Văn Hạnh sinh năm 1772 tại làng Năng A, tỉnh Nghệ An, trong một gia đình có nề nếp đạo đức. Chịu ảnh hưởng sâu sắc từ gương sáng truyền giáo của các thầy dòng Đa Minh, cậu Hạnh đã xin Đức cha Delgado - Y cho vào sống trong Nhà Chúa. Đức cha chấp thuận, giao cậu cho cha Liêm chăm sóc, dạy dỗ và gửi vào chủng viện đào tạo.
Sau khi thụ phong linh mục, cha Hạnh tiếp tục con đường tu trì bằng việc xin gia nhập và khấn trọn đời trong dòng Đa Minh vào ngày 22/08/1826, khi ngài đã 54 tuổi.
Cuộc Bắt Bớ Và Sự Kiên Trung
Khi cuộc bách hại đạo diễn ra, cha Hạnh đang âm thầm làm mục vụ tại làng Quần Anh Hạ. Nhận thấy tình hình căng thẳng, ngài dự định chuyển sang làng Trung Thành để tránh bị phát hiện. Tuy nhiên, hai người làng Quần Anh hứa hẹn đưa cha đến nơi an toàn lại trở mặt, bắt nộp cha cho quan quyền. Ngày 07/05/1838, cha bị giải về thị trấn Nam Định.
Tại đây, quan quân nhiều lần dụ dỗ cha bỏ đạo. Khi bị yêu cầu bước qua Thập giá, cha Hạnh khẳng khái tuyên bố: “Thập tự đối với chúng tôi là tượng trưng cho ơn cứu độ, nên không ai được chà đạp, vì đó là một trọng tội”.
Trong một lần khác, khi bị ép đạp lên ảnh Đức Mẹ, cha đã kính cẩn cầm lấy ảnh và hôn lên đó. Hành động này khiến cha bị đánh 100 roi đau đớn. Thấy không thể lay chuyển đức tin của vị linh mục, quan lại soạn bản án gửi về kinh đô xin vua Minh Mạng châu phê. Ngày 28/06/1838, bản án trảm quyết đối với đạo trưởng Hạnh chính thức được nhà vua phê chuẩn.
Ngày Tử Đạo Và Vinh Quang
Sáng ngày 01/08/1838, quan lãnh binh vào khám áp giải cha đi xử tội. Thánh Đaminh Nguyễn Văn Hạnh chịu án trảm quyết tại pháp trường Bảy Mẫu. Quan xử án truyền lệnh chôn xác và đầu ngài ngay tại chỗ. Về sau, thi hài của cha được cải táng về giáo xứ Lục Thuỷ, thuộc Giáo phận Trung (nay là Giáo phận Bùi Chu).
Với lòng dũng cảm và đức tin sắt đá, linh mục Đaminh Nguyễn Văn Hạnh được nâng lên hàng Chân phước ngày 27/05/1900. Ngài chính thức được tôn phong Hiển thánh vào ngày 19/06/1988, trở thành niềm tự hào và gương sáng cho cộng đoàn tín hữu Việt Nam.
Nội dung về vị thánh trong bài viết này được tóm lược và diễn giải từ cuốn sách “Hạnh Các Thánh Tử Đạo Việt Nam” (Hội đồng Giám mục Việt Nam, do Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Khảm chủ biên, Nhà xuất bản Tôn Giáo, 2018). Bài viết này không phải là bản sao chép nguyên văn mà là sự tái trình bày dựa trên nguồn tài liệu gốc.