Thánh Bênađô Vũ Văn Duệ – Chứng Nhân Đức Tin Bất Khuất
“Không bao giờ tôi bội phản Chúa tôi.” Câu nói ngắn gọn nhưng đầy sức nặng ấy đã trở thành di sản tinh thần vô giá mà Thánh Bênađô Vũ Văn Duệ để lại cho hậu thế. Cuộc đời ngài là bản anh hùng ca về lòng trung tín, vượt lên trên sự yếu đuối của tuổi già để hoàn tất sứ vụ tử đạo vẻ vang.
Từ Chủng Sinh Tận Tụy Đến Linh Mục Khổ Chế
Thánh Bênađô Vũ Văn Duệ sinh năm 1755 tại Quần Anh, tỉnh Nam Định (nay thuộc giáo xứ Quần Phương, Giáo phận Bùi Chu). Năm 1795, thầy Duệ chính thức lãnh nhận thiên chức linh mục, bắt đầu hành trình 37 năm nhiệt thành phục vụ các tín hữu trong Giáo phận Đông Đàng Ngoài.
Khi bước sang tuổi 77, do sức khỏe suy giảm, Đức cha Delgado - Y đã chấp thuận cho cha Duệ về hưu dưỡng tại Trung Lễ, thuộc giáo xứ Liên Thủy. Tuy nhiên, những ngày tháng an dưỡng không làm nguội lạnh lửa mến nơi vị mục tử già. Cha Duệ càng gia tăng các việc khổ chế: ngủ trên nền đất lạnh và không dùng mùng màn. Trước sự lo lắng của mọi người về sức khỏe tuổi già của mình, cha Duệ khiêm nhường chia sẻ: “Bấy nhiêu hãm mình đã là gì? Tôi không có cơ hội làm việc lớn, thì tôi chọn lựa một chút khó khăn hy sinh hãm mình vậy thôi”.
Giờ Phút Thử Thách Và Lời Tuyên Xưng Đức Tin
Ngày 04/07/1838, bình yên của những ngày hưu trí bị phá vỡ khi một toán lính ập vào lục soát căn lều tranh nhỏ bé. Trong không khí căng thẳng, một giọng nói trong sáng và từ tốn vang lên xác minh danh tính: “Hãy bắt lấy tôi, chính tôi là đạo trưởng”. Dù đã ở tuổi 83, cha Duệ vẫn bị giải về Nam Định.
Tại công đường, quan án thấy một cụ già nua tuổi tác bị dẫn đến thì cười cợt, ra lệnh cho cha bước qua thập giá để được tha bổng. Với sự cương nghị đáng kinh ngạc, cha Duệ đáp trả: “Xin quan đừng bảo tôi làm thế, không bao giờ tôi bội phản Chúa tôi”. Ngay lập tức, quan truyền lệnh đóng gông và giam giữ cha.
Trong những ngày tù đày, ngày 12/07/1838, hay tin Đức cha Delgado - Y đã lìa trần trong ngục nhưng thi hài vẫn bị mang ra pháp trường xử chém, tâm hồn cha Duệ se thắt lại. Ngài thầm khấn xin anh linh vị chủ chăn phù hộ để mình có đủ sức mạnh đi trọn con đường khổ nạn còn lại.
Tử Đạo Vinh Quang Tại Pháp Trường Bảy Mẫu
Sáng ngày 01/08/1838, lệnh ân xá cuối cùng không đến với cha Duệ. Trên đường ra pháp trường Bảy Mẫu, vì quá yếu sức, binh lính phải dùng cáng để đưa cha đến nơi hành quyết. Tại đây, cha xin vài phút thinh lặng để cầu nguyện lần cuối. Hai cánh tay gầy guộc của vị linh mục già được cột chặt vào chiếc cọc chôn sẵn. Chỉ với một nhát gươm, đầu của vị anh hùng đức tin đã lìa khỏi thân xác, kết thúc cuộc đời trần thế nhưng mở ra cánh cửa vinh quang thiên quốc.
Thi hài của cha ban đầu được chôn cất ngay tại pháp trường. Sau đó, các tín hữu đã bí mật cải táng và đem về an táng trọng thể trong thánh đường Lục Thủy.
Công lao và đức tin kiên trung của linh mục Bênađô Vũ Văn Duệ đã được Hội Thánh ghi nhận. Ngài được nâng lên hàng Chân Phước vào ngày 27/05/1900 và chính thức được tôn phong Hiển Thánh vào ngày 19/06/1988.
Nội dung về vị thánh trong bài viết này được tóm lược và diễn giải từ cuốn sách “Hạnh Các Thánh Tử Đạo Việt Nam” (Hội đồng Giám mục Việt Nam, do Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Khảm chủ biên, Nhà xuất bản Tôn Giáo, 2018). Bài viết này không phải là bản sao chép nguyên văn mà là sự tái trình bày dựa trên nguồn tài liệu gốc.