Cuộc Đời Và Ơn Gọi

Thánh Anrê Trần An Dũng sinh năm 1795 tại thị trấn Kinh Bắc (nay thuộc tỉnh Bắc Ninh). Khi gia đình chuyển vào Kẻ Chợ, cậu bé Anrê cũng đi theo và xin nhập đạo. Cậu sống tại nhà xứ với Cố Chính Lan, bề trên Tiểu chủng viện Kẻ Vĩnh.

Vốn thông minh khác thường, Anrê chỉ cần xem qua hai lần là thuộc lòng. Ngài tinh thông chữ Nho và tiếng Latinh. Với tính cách hòa nhã, vui vẻ và lịch sự, ngài được giới quan lại và trí thức đương thời nể trọng. Sau ba năm tu học tại chủng viện, ngài chịu chức linh mục vào ngày 15-3-1823.

Sứ Vụ Mục Tử Nhiệt Thành

Sau khi thụ phong, cha Anrê được cử về giúp cha Khiết tại xứ Đồng Chuối bốn tháng, sau đó hỗ trợ cha Thi ba năm và cha Duyệt tại xứ Sơn Miêng. Đức cha Du bổ nhiệm ngài làm chính xứ Thanh Độ vài tháng, rồi chuyển về làm chính xứ Kẻ Đầm khi ngài đã ngoài bốn mươi tuổi.

Cha Anrê nổi tiếng với lối giảng dạy sốt sắng và khả năng phân xử công minh trong các vấn đề đời thường. Phong thái nhẹ nhàng của ngài khiến giáo dân hết lòng vâng phục. Ngài sống đời sống giản dị, tuân giữ nghiêm ngặt các ngày chay tịnh. Giữa thời kỳ bách hại, ngài vẫn âm thầm thăm hỏi và giúp đỡ người nghèo. Khi đi xức dầu cho kẻ liệt, ngài không cho đầy tớ đi kèm để tránh liên lụy cho họ, đồng thời sai các thầy giảng đi khắp các họ đạo, kêu gọi tín hữu đến xưng tội.

Bị Bắt Bớ Và Từ Chối Chuộc Tội

Khi lập nhà xứ tại làng Kẻ Sui được bảy tám tháng, cha Anrê bị bắt và giải lên quan phủ. Tổng Thìn đã đút lót bạc cho quan huyện Hào Khánh và quan phủ để cứu ngài, mạo nhận cha là người thân thích nên được tha về. Từ sự kiện này, ngài đổi tên thành Lạc.

Tuy nhiên, sau đó cha Lạc cùng cha Thi bị lý trưởng Pháp và đầy tớ bắt giữ khi hai vị đang gặp nhau để xưng tội. Dù giáo dân nỗ lực quyên tiền chuộc tội, hai ngài vẫn bị quan huyện bắt lại vào ngày 10-10-1839.

Trước lời van xin của giáo hữu muốn cầm cố tài sản để chuộc ngài, cùng lời đề nghị từ phía quan lại rằng có thể dùng võng đưa ngài ra nếu có tiền, cha Lạc kiên quyết từ chối. Ngài nói: “Tôi bị bắt lần này là lần thứ ba, thì quyết vâng ý Đức Chúa Trời định cho tôi làm vậy, đừng chuộc tôi làm gì”.

Tử Đạo Và Vinh Quang

Ba ngày sau, hai cha bị giải lên tỉnh Kẻ Chợ và chịu tra khảo ba lần. Khi bị ép bước qua thập giá để được tha, các ngài cương quyết khước từ. Biết chắc cái chết đang gần, hai cha dành thời gian cầu nguyện và chuẩn bị tâm hồn. Cha Lạc an ủi cha Thi: “Ta hãy chịu khó ít nữa để ta được gặp Cha Cả”.

Ngày 01-11-1839, ông tổng Thìn đưa Mình Thánh Chúa vào cho hai cha lãnh nhận. Đến ngày 21-12-1839, hai ngài bị dẫn ra bãi xử ngoài cửa ô Cầu Giấy. Trước khi thi hành án, cha Lạc xin quân lính cho ngài một chút thời gian. Ngài chắp tay cầu nguyện rồi bình thản chịu án xử trảm cùng cha Thi.

Giáo dân rước thi hài hai đấng tử đạo về an táng tại nhà bà Lý Quý gần Cầu Giấy, sau đó cải táng về nhà thờ Hà Nội, nơi lưu giữ cho đến nay.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIII tôn phong ngài lên hàng Chân Phước ngày 27-5-1900. Ngày 19-6-1988, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II tôn phong ngài hiển thánh.

Nội dung về vị thánh trong bài viết này được tóm lược và diễn giải từ cuốn sách “Hạnh Các Thánh Tử Đạo Việt Nam” (Hội đồng Giám mục Việt Nam, do Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Khảm chủ biên, Nhà xuất bản Tôn Giáo, 2018). Bài viết này không phải là bản sao chép nguyên văn mà là sự tái trình bày dựa trên nguồn tài liệu gốc.